‘Korkmayın! Ben namuslu adamım’

Read Time:2 Minute, 49 Second
‘Korkmayın! Ben namuslu adamım’

NECATİ TONGA-KARAR Ahmed Midhat Efendi’nin oğlu Kâmil Yazgıç, bundan tam seksen yıl evvel (1940), babasıyla ilgili hatıralarını Tan …

NECATİ TONGA-KARAR

Ahmed Midhat Efendi’nin oğlu Kâmil Yazgıç, bundan tam seksen yıl evvel (1940), babasıyla ilgili hatıralarını Tan gazetesinde yaklaşık bir ay süren bir tefrika hâlinde yayımlar. Yayımlandığı devirde edebiyat etraflarında dikkat çeken bu yazı serisi, tefrikanın bitişinin akabinde birebir yıl Ahmed Midhat Efendi -Hayatı ve Hatıraları- ismiyle Tan Matbaası’nda kitap olarak basılır. Ne var ki aradan geçen seksen yılda bu kitabın yeni bir baskısı yapılmaz. İsmail Alper Kumsar, bahsi geçen kitabı titiz bir edisyonla tekrar edebiyat dünyasının gündemine soktu. Ama bu sefer kitabın ismi Ahmed Midhat Efendi -Hayatı ve Hatıraları- değil Babam Ahmed Midhat Efendi’ydi. Kumsar, önsözde bu isim değişikliğine münasebet olarak ismin, içeriği tam olarak yansıtmadığını, mevcut ismin Ahmed Midhat’ın kendisinin kaleme aldığı hatıralar intibaını uyandırdığını, halbuki üründe Yazgıç’ın gözlemleri ve birikiminin öne çıktığını belirtiyor.
Aktar çıraklığından gazete patronluğuna uzanan bu sıra dışı hayatta hem gençlerimiz hem de aydınlarımız için örnek alınacak birçok husus var. Ahmed Midhat, aktar dükkânında karın tokluğuna çalıştırılıp her gün dayak yiyen bir çırakken, okuma yazma bilenlere imrenerek dükkân komşusu Hacı İbrahim’den kendisine okuma yazma öğretmesini velev. Sanatkarı, mesai saatlerinde okuma yazma öğrenmesine müsaade vermediği için onca çalışmanın üzerine iş çıkışlarında okuma yazma öğrenir.

Yazgıç’ın aktardığına nazaran Ahmed Midhat; Çerkesçe, Arapça, Farsça ve Fransızcayı ana lisanı üzere konuşup, okuyup, yazmakla birlikte İngilizce, İtalyanca, Bulgarca, Latince ve Yunancayı da okur, anlar ama ‘sadece’ iyi konuşamazmış. Ahmed Midhat’ın kütüphanesi bahsi geçen lisanlarda yazılmış ürünlerle doluymuş. Beykoz’daki çiftliğe her hafta dünyanın muhtelif taraflarından, kocaman paketler hâlinde kitaplar, mecmualar, gazeteler gelirmiş.

II. Meşrutiyet’ten sonra pek çok insan, saraya verdiği jurnallerin ortaya çıkacak olmasından korkarak paniğe kapılır. Sultan Abdülhamid’le bağı nedeniyle daima kuşkuyla bakılan Ahmed Midhat evlatlarına şu lafları söyler: “Korkmayın, evlatlarım… Ben namuslu adamım. Bu memlekete iyilikten gayrı hiçbir şey yapmadım!” Sahiden de jurnal çuvalları içinden Ahmed Midhat imzasını taşıyan, namuslu bir vatandaşa leke süren tek jurnal çıkmaz. Yazgıç’ın aktardığına nazaran Ahmed Midhat, bu durumu nedeniyle İttihatçı olmadığı hâlde İttihatçılardan bakanlık teklifi almıştır.

Kamil Yazgıç

II. Meşrutiyet’in ilanını müteakip, İttihatçı sürgünler İstanbul’a döner. Avrupa’ya firar edenler de birer birer vatana dönmeye başlar. Her noktada İttihat ve Terakki kulüpleri açılır. Kâmil Yazgıç’ın içinde bulunduğu birçok genç ‘yeşil çuha örtülmüş masa başında Kuran-ı Kerim’e el basarak ve tabanca ile hançere karşı ahdederek’ İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne dâhil olur. Her tarafta mitingler yapılır ateşli nutuklar atılır. Gelgelelim evvelce beri İttihatçılara sıcak bakmayan Ahmed Midhat onları heyecanlı gençler olarak görür.

Ahmed Midhat’ın fiziki özelliklerinden hayat görüşüne pek çok habere yan veren bu kitapta müellif muayyen bir kronoloji gözetmeksizin sohbet havası içinde hatırlayabildiklerini aktarmış. Üründeki bilinmeyen sözler (bunlar çok azdır) dipnotta gösterilmiş, kitapta bahsi geçen insanlara dair epeyce görsel kullanılmış. Kitabın birinci ağırlığında bulunmayan on iki yazı ek olarak verilmiş. Kâmil Yazgıç’ın Vakit’te yayımladığı bu metinler Ahmed Midhat’ın etrafındaki kimseler hakkında kıymetli haberler sunuyor.  

SAVAŞIN ANADOLU’YA IKRAMI 50 BİN KİTAP

Ahmed Midhat’ın lisanlara destan kütüphanesinin akıbeti ise hayli enteresan. Yazgıç, kitapta, I. Dünya Savaşı sırasında Ahmed Midhat Efendi’nin çiftliğinin işgal edilişini de anlatılıyor. Çiftliğe gelen kumandan, kitapların bulunduğu deponun 24 saat içinde boşaltılmasını velev. İçinde 50 bin ciltten fazla kitap bulunan deponun 24 saatte boşaltılması mümkün olmadığı için Kâmil Yazgıç, kumandana: “Bu kitapların hepsini, buradaki er kardeşlerime armağan ediyorum!” der. Bu kelam üzerine kumandan kitapları erlere dağıtır ve kitaplar, o erler tarafından memleketin, içine posta bile girmeyen köylerine kadar götürülür.

 

Karar

0 0
Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleppy
Sleppy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

gaziantep escort gaziantep escort bayan escort gaziantep muhafazakar villa